De formulering telt!

Door: Marion Braams, taalcoördinator en docent Nederlands bij het Zuider Gymnasium

e-mail: m.w.braams@zuidergymnasium.nl

Op het Zuider Gymnasium werken we sinds januari 2024 met de antwoordenkaart. Deze kaart helpt leerlingen om bij alle vakken hun antwoorden helder en correct te formuleren. Niet alleen bij het vak Nederlands, maar ook bij alle andere vakken geldt: de formulering telt!

Wat is de antwoordenkaart?

De antwoordenkaart bevat richtlijnen voor het beantwoorden van open vragen tijdens opdrachten en toetsen.

Download hier de antwoordenkaart

Leerlingen leren bijvoorbeeld dat een antwoord altijd een volledige zin moet zijn, dat je begint met een hoofdletter en eindigt met een punt, en dat je nooit een antwoord begint met een voegwoord als omdat of doordat.

De kaart bevat bovendien voorbeeldvragen uit verschillende vakken, met zowel onjuiste als correcte antwoorden. Zo wordt direct zichtbaar wat een goed geformuleerd antwoord is.

Taalgericht in elk vak

Het idee achter deze aanpak komt voort uit Taalgericht Vakonderwijs (TVO). Dat betekent dat taalvaardigheid niet alleen een verantwoordelijkheid is van de docent Nederlands, maar van iedere docent. Elke leerling leert om antwoorden te geven die volledig en grammaticaal correct zijn, zowel mondeling als schriftelijk.

Een docent geschiedenis zegt: “Ik constateer dat leerlingen echt beter gaan formuleren, ook in de bovenbouw.”
Die vaardigheid betaalt zich uit: leerlingen die hun antwoorden volledig en precies formuleren, maken minder fouten door onduidelijke taal of interpretatieproblemen. Daarmee vergroot de antwoordenkaart ook de kans op betere resultaten bij toetsen en examens.

De antwoordenkaart in de praktijk

Aan het begin van het schooljaar krijgen alle leerlingen de antwoordenkaart uitgereikt door hun docent Nederlands. Deze antwoordenkaart hangt ook in posterformaat in elk lokaal. Zo kunnen docenten er tijdens de les letterlijk naar verwijzen wanneer een leerling een vraag beantwoordt. De kaart fungeert daarmee als taalsteun in de klas. Alle docenten gebruiken dezelfde taalverwachtingen, waardoor leerlingen merken dat goed formuleren overal belangrijk is.

Samen taalbewust

Door consequent te werken met de antwoordenkaart versterken we samen het taalbewustzijn van onze leerlingen. En dat heeft effect: wie duidelijk formuleert, begrijpt de leerstof beter en behaalt vaak ook betere resultaten.
Want op het Zuider Gymnasium geldt: De formulering telt , altijd en overal.