Van rekenpaniek naar zelfvertrouwen met de rekenkaart

Veel leerlingen lopen vast zodra een rekenopdracht verschijnt op het bord. “Ik kan dit niet” of “dit is te moeilijk” zijn reacties die docenten op Focus Beroepsacademie regelmatig hoorden in hun lessen. Vooral in het brugjaar bleek rekenangst een grote belemmering. Leerlingen herkenden de onderliggende rekenvaardigheden niet en voelden zich overweldigd, zeker als rekenen ineens ook opdook bij biologie of natuurkunde.

Een vakoverstijgende werkgroep van docenten (rek/wis/bio/nask) ging aan de slag om het rekenonderwijs onder de loep te nemen. Hun oplossing? Een laagdrempelig hulpmiddel: de Rekenkaart voor leerjaar 1. Met daarop overzichtelijk de basisrekenregels, gekoppeld aan het lesprogramma, en direct toepasbaar in alle vakken waar rekenen een rol speelt.

De makers aan het woord 

“We wilden iets maken wat leerlingen zelf kunnen inzetten, zonder dat ze zich dom voelen.”

De werkgroep begon met het in kaart brengen van de knelpunten. Wat bleek? Leerlingen herkenden niet dat vergelijkbare rekenstrategieën in meerdere vakken terugkomen. Daardoor voelden opdrachten telkens ‘nieuw’ aan. Door deze inzichten ontstond het idee voor een praktische kaart waarop de belangrijkste rekenregels helder zijn gegroepeerd, per domein.

De kaart is afgestemd op de lesinhoud van leerjaar 1 en mag gebruikt worden bij alle rekenopdrachten in de les en bij huiswerk. Bij toetsen is het gebruik afhankelijk van de sectie-afspraken.

“Het is geen trucjeskaart, maar een geheugensteun. Uiteindelijk willen we dat ze het steeds minder nodig hebben.”

De ambitie reikt verder: kaarten voor leerjaar 2 en profielen in leerjaar 3 en 4 zijn in ontwikkeling. Die bevatten steeds minder informatie, om het gebruik geleidelijk af te bouwen richting de examens.

Zo werkt het in onze praktijk

Leerlingen in leerjaar 1 krijgen aan het begin van het schooljaar een eigen Rekenkaart uitgereikt. Daarop staan de belangrijkste basisrekenregels overzichtelijk bij elkaar, per domein, afgestemd op wat zij dat jaar leren. De kaart bewaren ze bij hun laptop of in hun schooltas, zodat ze hem altijd kunnen pakken als ze vastlopen bij een opdracht.

Tijdens de les en bij het maken van huiswerk mogen leerlingen de kaart vrij gebruiken. Bij toetsen geldt: alleen met toestemming van de docent, afhankelijk van de afspraken binnen de sectie. Zo leren leerlingen wanneer en hoe ze de kaart het beste kunnen inzetten – en bouwen ze zelfvertrouwen op om het uiteindelijk zonder te doen.

Ervaring collega Suzanne Buitendijk, coach, reken- en wiskunde docent leerjaar 2